6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun, kamu güvenliğini sağlamak amacıyla bireysel silahlanmayı sıkı kurallara bağlamıştır. Uygulamada sıklıkla karşılaşılan ruhsatsız silah taşıma suçu, teknik detayları ve Yargıtay içtihatları ile şekillenen özel bir yargılama sürecine tabidir.

​

Bu yazımızda; suçun yasal unsurlarını, silahın "atışa elverişlilik" kavramını, yargılama sürecini ve öngörülen cezai yaptırımları hukuki düzlemde inceleyeceğiz.

​

1. Ruhsatsız Silah Taşıma Suçunun Yasal Tanımı ve Cezası

​

6136 sayılı Kanun’un 13. maddesi uyarınca; kanuna aykırı olarak ateşli silahlarla bunlara ait mermileri satın alan, taşıyan veya bulunduran kişiler cezalandırılır. Kanun koyucu burada iki temel eylemi birbirinden ayırmış, ancak aynı maddede düzenlemiştir: Taşıma ve Bulundurma.

• Ruhsatsız Silah Taşıma Cezası: Kanuna aykırı olarak silahı üzerinde, aracında veya çantasında nakleden/taşıyan kişiler 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ve 30 günden 100 güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.

• Ruhsatsız Silah Bulundurma Cezası: Silahın sadece konut veya iş yerinde bulundurulması (dışarı çıkarılmaması) halinde verilecek ceza 1 yıldan 2 yıla kadar hapis ve 25 günden 100 güne kadar adli para cezasıdır.

Görüldüğü üzere "taşıma" eylemi, kamu güvenliği açısından daha riskli görüldüğünden cezası "bulundurma" eylemine göre daha ağırdır.

​

Cezayı Artıran Haller (Vahim Nitelik)

​

Kanunun 12. maddesi veya 13/2 fıkrası uyarınca;

• Silahın veya mermilerin sayıca ve nitelikçe "vahim" olması (örneğin tam otomatik silahlar veya çok sayıda mermi),

• Silahın tüfek veya seri ateşli nitelikte olması, durumlarında verilecek ceza yarı oranında veya bir katına kadar artırılabilir.

​

2. Suçun Oluşması İçin Kritik Unsur: "Atışa Elverişlilik"

​

Ruhsatsız silah taşıma suçunun maddi unsuru, sadece metal bir objeyi taşımak değildir. Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre, ele geçirilen silahın "ateşli silah" vasfını taşıması zorunludur.

​

Bir silahın ruhsatsız olması tek başına suçun oluşumu için yeterli değildir; o silahın mekanik olarak atış yapmaya elverişli olması gerekir. Yargılama aşamasında mahkemece silah üzerinde Kriminal Polis Laboratuvarı veya Adli Tıp Kurumu aracılığıyla balistik inceleme yaptırılması şarttır.

​

• Bilirkişi Raporunun Önemi: Raporda silahın mekanizmasının bozuk olduğu ve atış yapamayacağı belirtilirse, 6136 SK'ya muhalefet suçu oluşmaz.

• Kurusıkı Silahlar: Namlusu değiştirilerek gerçek mermi atar hale getirilmiş kurusıkı silahlar da bu kanun kapsamına girer. Ancak değişim yapılmamış standart kurusıkı tabancalar 6136 sayılı Kanun kapsamında hapis cezasını gerektirmez, idari para cezasına tabidir.

​

3. Manevi Unsur: Kast ve "Mazeret" Kavramı

​

Suçun manevi unsuru genel kasttır. Failin, ruhsatsız bir silahı bilerek ve isteyerek taşıması yeterlidir.

Ancak Yargıtay kararlarında bazı istisnai durumlar "kastın yokluğu" veya "kusurluluğu ortadan kaldıran hal" olarak değerlendirilebilir:

​

• Arızi (Tesadüfi) Taşıma: Silahın bir yerden bir yere zorunluluk nedeniyle (örneğin bulunup karakola götürülmek üzere) çok kısa süreli nakledilmesi durumunda kastın oluşmadığı yönünde savunmalar hukuken değerlendirilmelidir.

• Hata Hali: Kişinin silahın ruhsatlı olduğunu zannetmesi (örneğin miras yoluyla kalan ve ruhsatlı olduğu sanılan silahlar) durumunda hataya düşüp düşmediği araştırılır.

Not: "Silahı güvenliğim için taşıyordum" veya "düşmanım var" şeklindeki beyanlar, hukuken geçerli bir mazeret kabul edilmemekte ve suçun oluşumunu engellememektedir.

​

4. Yargılama Usulü ve Görevli Mahkeme

​

Ruhsatsız silah taşıma suçu Asliye Ceza Mahkemesi'nin görev alanına girer.

Yargılamada dikkat edilmesi gereken en önemli usul kurallarından biri zincirleme suç ve temadi (süreklilik) ilkesidir. Ruhsatsız silah taşıma suçu, "kesintisiz" (mütemadi) bir suçtur. Kişi silahı 1 yıl boyunca taşısa da, 1 gün taşısa da (yakalandığı an itibariyle) tek bir suç oluşur. Ancak, kişi daha önce bu suçtan mahkum olmuş ve sonrasında tekrar silahla yakalanmışsa, bu durum ikinci bir suç olarak değerlendirilir.

​

5. Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) ve Erteleme

​

Müvekkil adaylarının en çok merak ettiği husus, hapis cezasının yatarı olup olmadığıdır.

• HAGB (Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması): Eğer sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan sabıkası yoksa ve mahkemece belirlenen ceza 2 yılın altındaysa (örneğin alt sınırdan uzaklaşılmadan 1 yıl hapis verildiyse ve iyi hal indirimi uygulandıysa), mahkeme hükmün açıklanmasını geri bırakabilir. Bu durumda kişi denetim süresini iyi halli geçirirse ceza almamış sayılır.

• Cezanın Ertelenmesi: Şartları oluştuğunda hapis cezası ertelenebilir.

• Adli Para Cezasına Çevirme: 6136 sayılı Kanun, hapis cezasının yanı sıra doğrudan adli para cezası da öngördüğünden, hapis cezası seçenek yaptırım olarak tamamen paraya çevrilmeyebilir; ancak kısa süreli hapis cezalarında (1 yıl ve altı) bu durum hakimin takdirindedir.

​

6. Silahın Müsaderesi

​

Mahkumiyet veya HAGB kararı verilmesi durumunda, suça konu olan ruhsatsız silahın TCK 54. maddesi gereğince devlet tarafından zoralımına (müsaderesine) karar verilir. Silah sahibine iade edilmez.

​

Sonuç;

Ruhsatsız silah taşıma suçu, şekli bir suç gibi görünse de; silahın balistik incelemesi, ele geçiriliş şekli (üst araması prosedürlerine uygunluk), suç kastının varlığı ve zincirleme suç hükümleri gibi birçok teknik hukuki detayı barındırır. Sadece silahın yakalanmış olması, doğrudan ceza alınacağı anlamına gelmeyebileceği gibi; savunmanın delillerle (bilirkişi raporu vb.) desteklenmesi, verilecek kararın niteliğini (beraat, HAGB veya hapis) doğrudan etkiler.

Av. Batu Atabek

Yasal Bilgilendirme: Bu metin, hukuki bir meselede genel bir çerçeve sunmak amacıyla ve yalnızca bilgilendirme hedefiyle kaleme alınmıştır. İçerdiği bilgiler, yazarın o anki hukuki görüşünü yansıtmakta olup, somut bir olaya veya kişiye özgü hukuki tavsiye, danışmanlık veya avukat-müvekkil ilişkisi kurma amacı taşımamaktadır.

​

Bu içeriğe dayanarak hukuki bir yola başvurulması, telafisi zor veya imkansız zararlara yol açabilir. Her hukuki durum, kendine özgü somut koşullar çerçevesinde değerlendirilmelidir. Bu nedenle, mevcut hukuki sorununuzla ilgili olarak yetkili bir avukata danışmanız önemle tavsiye edilir.