Hisseli Mülkiyet Nasıl Sona Erer? Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şüyu) Davası Rehberi

                      Bir mala birden fazla kişi ortak olduğunda, bu ortaklığı sonlandırmanın yasal yolu "Ortaklığın Giderilmesi" veya bilinen diğer adıyla "İzale-i Şüyu" davasıdır. Bu dava, ister taşınır (araba vb.) ister taşınmaz (ev, arsa vb.) bir mal olsun, ortak mülkiyet durumunu bitirir.

Davanın temel amacı, paylı (hisseli) mülkiyet veya elbirliği mülkiyeti (genellikle miras yoluyla oluşan) halindeki malvarlığını, bireysel (ferdi) mülkiyete dönüştürmektir.

​​

Davanın En Önemli Şartı: Tüm Paydaşların Katılımı

                      Ortaklığın giderilmesi davalarının en kritik ve zorunlu kuralı, mal üzerindeki tüm paydaşların (hissedarların) eksiksiz olarak davada yer almasıdır.

• Bu dava, paydaşlardan biri veya birkaçı tarafından, diğer tüm paydaşlara karşı açılır.

• Mahkeme, tüm ortakların davaya dahil edilip edilmediğini yargılamanın her aşamasında kendiliğinden (re’sen) denetler. Bu, kamu düzenine ilişkin bir zorunludur.

• Eğer paydaşlardan biri vefat etmişse, onun yasal mirasçılarının (mirasçılık belgesine göre) davaya katılımı sağlanmalıdır.​

​

Yargılama Sürecinde Hangi Deliller Kullanılır?

                      Mahkeme, ortaklığın nasıl giderileceğine karar vermek için çeşitli delilleri toplar ve değerlendirir. Başlıca deliller şunlardır:

• Malın mülkiyet durumunu ve tüm hissedarları gösteren tapu kayıtları (taşınmazlar için).

• Malın mevcut durumunu, değerini ve fiziken bölünüp bölünemeyeceğini anlamak için yapılan keşif.

• Teknik konularda (örneğin bir arsanın parsellere ayrılmasının mümkün olup olmadığı) hazırlanan bilirkişi raporları.

• Tarafların sunduğu diğer yazılı belgeler ve dava dosyası kapsamındaki tüm evraklar.

​

Dava Sonucunda Hangi Kararlar Verilebilir?

                      Yargılama sonucunda mahkeme, ortaklığı sona erdirmek için temelde iki yoldan birine karar verir:

1. Aynen Taksim (Malın Fiziken Bölüştürülmesi) Eğer malın niteliği elveriyorsa (örneğin geniş bir arsa), mahkemenin öncelikli tercihi malın fiziken bölünmesidir. Mal, paydaşlar arasında hisseleri oranında bölünerek her bir ortağa kendi payı verilir.

2. Satış Yoluyla Giderilme (Açık Artırma) Eğer malın fiziken bölünmesi mümkün değilse (örneğin bir apartman dairesi, bir araba veya bölündüğünde değer kaybedecek bir mülk), mahkeme malın açık artırma yoluyla satılmasına karar verir. Satıştan elde edilen toplam bedel, tüm paydaşlar arasında hisseleri oranında paylaştırılır.

​

Not: Bu iki temel sonucun dışında, davada usul hataları (tüm paydaşların davaya dahil edilmemesi gibi) veya eksiklikler (gerekli gider avansının yatırılmaması gibi) olması durumunda, davanın usulden reddedilmesi veya açılmamış sayılması gibi kararlar da verilebilir.

​​

Ortaklığın Giderilmesi Davasında Zamanaşımı Var Mıdır?​

                      Kural olarak, bu tür davalarda zamanaşımı süresi uygulanmaz. Mülkiyet hakkı devam ettiği sürece, paydaşlar her zaman ortaklığın giderilmesini talep edebilir.

• Önemli İstisna: Eğer ortaklık bir adi ortaklık ilişkisinden kaynaklanıyorsa ve bu ilişkiden doğan bir alacak talebi söz konusuysa, bu alacaklar için Türk Borçlar Kanunu uyarınca beş yıllık bir zamanaşımı süresi gündeme gelebilir. Bu süre, adi ortaklığın sona erdiği tarihten itibaren işlemeye başlar.

Av. Batu Atabek

Yasal Bilgilendirme: Bu metin, hukuki bir meselede genel bir çerçeve sunmak amacıyla ve yalnızca bilgilendirme hedefiyle kaleme alınmıştır. İçerdiği bilgiler, yazarın o anki hukuki görüşünü yansıtmakta olup, somut bir olaya veya kişiye özgü hukuki tavsiye, danışmanlık veya avukat-müvekkil ilişkisi kurma amacı taşımamaktadır.

​

Bu içeriğe dayanarak hukuki bir yola başvurulması, telafisi zor veya imkansız zararlara yol açabilir. Her hukuki durum, kendine özgü somut koşullar çerçevesinde değerlendirilmelidir. Bu nedenle, mevcut hukuki sorununuzla ilgili olarak yetkili bir avukata danışmanız önemle tavsiye edilir.

​

Kaynakça (Kullanılan İçtihat Kararları)

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi

• E. 2013/6373 K. 2013/7854 T. 13.05.2013

• E. 2015/11472 K. 2016/6667 T. 27.4.2016

• E. 2025/1933 K. 2025/2979 T. 22.5.2025

Yargıtay 6. Hukuk Dairesi

• E. 2013/8145 K. 2013/10585 T. 17.6.2013

• E. 2013/10269 K. 2013/16460 T. 9.12.2013